Tips voor groep 3 en 4

 

TIP:

Betty heeft voor de kinderen van groep 3, die net leren lezen, en groep 4 verschillende boeken gemaakt:

Het abc van Tuk, een letterboek en een cijferboek, met heel veel plaatjes en gekke voorleesversjes.

Het grote abc van Tuk, een letterboek.

Het grote cijferboek van Tuk, een cijferboek.

Het grote beroepenboek van Tuk, een boek vol versjes, plaatjes en namen van beroepen.

Het grote verkeersboek van Tuk, een boek vol vervoermiddelen en een spel waarmee je links en rechts kunt leren.

Van de aap en de kip (leesboekje 7 bij Veilig Leren Lezen, 1991),

Kim en Tom (leesboekje 8 bij Veilig Leren Lezen, 1991)

Mik is dik, Jap is op Joz en Po was een muis, de lees-weet-serie, een serie boeken die bestaat uit verhaaltjes en zakelijke informatie. Elk boek begint in AVI M3. Het tweede deel is AVI E3 en het laatste deel AVI M4. Er komen pictogrammen in voor. Onder elk pictogram staat het woord in letters.

Mijn derde Van Dale, (Betty Sluyzer en Martine Letterie) een samenleeswoordenboek, met 320 samenleesverhaaltjes rondom woorden met meer dan één betekenis.

De Superkatserie, AVI E3-E4, 6 verhalen over Superkat.

TIP:

Elke leerkracht wil boeken voor kinderen toegankelijk maken.

Dat wil ik natuurlijk ook als schrijver.

De lees-weet-serie heb ik ook daarom op een speciale manier opgebouwd.

Als je de drie verhalen op onderstaande manier aanbiedt, gaan al je kinderen lezen leuk vinden.

Dat weet ik zeker!

Hieronder een volgorde die je zou kunnen toepassen in de klas:

1. Lees het eerste verhaal voor. Als er een pictogram staat van bijvoorbeeld Jap, lees dan: Jap zegt:

2. Laat tijdens het voorlezen per spread de plaatjes zien. Dat doen jullie natuurlijk altijd al.

3. Speel per spread het verhaal uit. Elke spread kan door drie andere kinderen gespeeld worden. Zeg de tekst voor en vertel wat de kinderen moeten doen.

4. Laat steeds drie kinderen een spread voorlezen.

5. Laat de kinderen het boek stillezen.

 

TIP:

De boeken die Betty geschreven heeft voor peuters en kleuters, zijn natuurlijk in eerste instantie bedoeld om voor te lezen. Het AVI-niveau varieert echter van AVI 4 tot AVI 7. Deze boeken zijn door de vele, grote tekeningen heel geschikt voor kinderen van groep 3 en 4, die nog niet zo vlot technisch lezen. Overigens vinden kinderen die wel vlot lezen het ook nog steeds leuk om prentenboeken te lezen.

 

TIP:

Boeken zijn, net als ander speelgoed, leuke verjaardagscadeaus.

 

TIP:

Hoe meer en gevarieerder kinderen lezen, hoe beter ze gaan lezen.

Hoe meer boeken we aanbieden en voorlezen, hoe beter ze straks zelf kunnen kiezen.

Hoe meer we laten zien dat wij boeken lezen leuk vinden, hoe meer kans er is, dat de kinderen dat ook gaan vinden.

 

TIP:

Blijf voorlezen, ook al kan het kind al lang zelf lezen. Luisteren als je bijvoorbeeld al lekker in je bed ligt en zelf een beeld erbij kan fantaseren, is belangrijk en erg fijn.

 

TIP:

Geef de kinderen elke dag de tijd om voor zichzelf in een boek te kijken, een (bladzijde uit een) boek te lezen, zonder dat ze het hardop hoeven te doen. Een boek hoeft nooit in één keer uit.

 

TIP:

Als kinderen een half uurtje per dag in de klas mogen stillezen, lees zelf dan ook, de krant of een boek. Als u intussen werk gaat nakijken, zullen de kinderen geloven dat dat belangrijker en leuker is dan lekker lezen.

 

TIP:

Als een kind moeite met (leren) lezen heeft, dwing het kind dan niet om thuis nog vaker te doen wat hij of zij niet kan. Vraag aan ouders of ze vaak voorlezen. Als ze dat doen, laat dat dan zo. Lezen ze nooit voor, vraag dan of ze eens voor willen lezen uit een boekje dat u meegeeft.

 

TIP:

Lees alleen boeken voor, als u van boeken houdt. Houdt u echt niet van lezen, zorg er dan voor dat een ander die er wel van houdt, boeken voorleest.

Lees alleen boeken voor die allereerst uzelf aanspreken, waarvan u de plaatjes mooi vindt, waarvan het verhaal of het onderwerp u aanspreekt èn waarvan u denkt dat ze ook de kinderen zullen aanspreken, omdat ze grappig, informatief, spannend of mooi zijn.


Het abc van Tuk

 

 

Het boek is bedoeld voor alle kinderen en grote mensen die (leren) lezen en schrijven en willen weten welke letters bij welke klanken horen in het Nederlands.

In het boek vind je:

*    de kleine letters en de hoofdletters van ons alfabet, van a tot en met z.

*    klanken, dubbelklanken en lettercombinaties, van aa tot en met uu.

*    cijfers en getallen, van 1 tot en met 20.

 

TIP:

De schrijfletters staan er expres niet in, omdat er verschillende lettertypes in omloop zijn. De scholen gebruiken verschillende schrijfmethodes. Heb je het boek in eigen bezit (thuis of in de klas), schrijf dan op de linkerbladzijde de schrijfletter die jullie op school gebruiken.

 

Bij het boek zijn een handige abc-poster en een abc-boekenlegger gemaakt. De boekenlegger zit (alleen in de 1e druk) los in het boek en is (in de 1e druk) afgedrukt op de schutbladen. De 2e druk bevat deze boekenlegger niet, maar de 3e druk hopelijk weer wel.

 

TIP:

Heb je een exemplaar van het boek zonder boekenlegger, print onderstaande voor- en achterkant dan op stevig papier, knip ze uit en plak ze tegen elkaar.

 

                 

boekenlegger              boekenlegger            poster

 

Kijk voor de poster bij Boekwinkel.

 

Het abc van Tuk is helemaal in kleur gedrukt. Bovenaan elke bladzijde staat steeds het hele alfabet. De letter van de bladzijde is gekleurd. Bij elke letter staan drie plaatjes van dingen/personen. Naast de plaatjes staan de woorden. Bij elke letter staat een gek versje waarin de letter op allerlei manieren verklankt wordt.

 

TIP:

Ik heb de versjes zo geschreven dat kinderen er zich iets bij voor kunnen stellen. Het ontwikkelt hun fantasie. Laat ze bijvoorbeeld een tekening of een ander knutselwerk of tableau vivant maken van wat er in het versje gebeurt. Vraag erover door: Acht lange giraffen... Staan ze in een rijtje, naast elkaar of in een rondje? Waar zijn ze eigenlijk? Hoe gaan ze het café in? En eten ze die appelflappen met hun tong of met mes en vork? Hoe? Verzin jij het eens?

 

TIP:

Met Het abc van Tuk heb ik geprobeerd een letter- en cijferboek te maken, waarmee ook dyslectische kinderen en beelddenkers uit de voeten kunnen. Ook voor gehoorgestoorde kinderen is het een goed boek, omdat er veel plaatjes in staan. Voor blinde kinderen zou ik er graag een voelboek van maken. Misschien kunt u dat zelf doen, door op de letters van de linker bladzijde vilt of ander materiaal te plakken . Op dezelfde pagina kunt u dan de letter ook in braille weergeven met bolle stickertjes.

 

 

In Het abc van Tuk staan ook de cijfers 1 tot en met 20. Achter de cijfers staan steeds de bijbehorende woorden. Bij het cijfer 19 staan voor het getalsbegrip 19 neushoorns afgebeeld. Het getal en het zelfstandg naamwoord allittereren. De eerste klank (klinker of medeklinker) is steeds hetzelfde. Weet je nog meer woorden met dezelfde beginletter? Dus... negentien navels en negentien n... Twintig tanden en twintig t...

 

 

Het abc van Tuk is in je eentje te gebruiken als opzoekboek. Maar ook samen met een goede lezer kun je veel lol hebben met dit boek. De voorlezer kan het gekke rijmpje voorlezen. De 'beginnende' lezer hoeft niet zelf te lezen. Hij of zij zoekt alleen de (gekleurde) letter van de bladzijde.

 

Uitgeverij De Eekhoorn.
Illustraties: Pauline Oud.


 

 

mik is dik  AVI 1-3

Mik is een olifant, hij is te dik, gaat met zijn vriendje Lor, de papegaai, wandelen door het bos. Hij gaat eten bij Jap, de aap en hij eet zo snel dat hij de hik krijgt.

 

mik is dik is een boek voor kinderen die net leren lezen. Het eerste deel is geschreven in AVI 1, het tweede deel in AVI 2 en het derde deel in AVI 3. Elk deel bestaat uit 20 pagina's: 12 pagina's verhaal over mik, 6 pagina's spelletjes en doedingen en 2 pagina's informatie over de olifant.

Boven elk lang woord staat een pictogram. Het woord staat er cursief onder. Zo snapt de lezer altijd wat het pictogram voorstelt en hij/zij leert uit nieuwsgierigheid lange woorden lezen.

 

 

Het verhaal wordt verteld door Tuk. Op elke spread ( twee bladzijden) vertelt Tuk een stukje van het verhaal. Daarna praten mik en een vriendje met elkaar.

 

TIP:

Als je snel moe van lezen wordt, kun je dus ook stukjes lezen en andere stukjes overslaan. Of bijvoorbeeld maar twee bladzijden lezen. Elke spread is een afgerond geheel en dus op zichzelf te begrijpen.

 

TIP:
Het boek staat vol recepten, zoek-, knip- en kleurplaten. Kopieer deze en laat de kinderen de opdrachten uitvoeren.

 

TIP:

De dialogen en het Tuk-stukje zijn ook leuk na te spelen.

 

mik is dik is helemaal in kleur gedrukt.

Uitgeverij De Eekhoorn.
Illustraties: Pauline Oud.


Jap is op Joz

 

 

Jap is op Joz is een deeltje uit de Lees-weet-serie. Het is helemaal in kleur gedrukt. De tekeningen zijn gemaakt door Pauline Oud. De Eekhoorn geeft de serie uit.

 

*  Het is een serie speciaal voor kinderen die net leren lezen. Het eerste deel van elk boek is geschreven in AVI 1, het tweede deel in AVI 2 en het derde deel in AVI 3. Elk deel bestaat uit een verhaaltje over de hoofdpersoon, spelletjes en zakelijke informatie over de hoofdpersoon. In Jap is op Joz is een aap de hoofdpersoon.   

 

*  Boven elk lang woord staat een pictogram. Maar het woord staat er wel onder. Zo snap je altijd wat het pictogram voorstelt en je leert uit nieuwsgierigheid lange woorden lezen.

 

*  Het verhaal wordt verteld door Tuk. Op elke spread ( twee bladzijden) vertelt Tuk een stukje. Daarna praten Jap, de mannetjesaap en Joz, de vrouwtjesaap met elkaar.

 

TIP:

Als je snel moe van lezen wordt, kun je dus ook stukjes lezen en andere stukjes overslaan. Of bijvoorbeeld maar twee bladzijden lezen. Elke spread is een afgerond geheel en dus op zichzelf te begrijpen.

 

TIP:

De dialogen en het Tuk-stukje zijn ook leuk na te spelen.

 

 

TIP:
Het boek staat vol recepten, zoek-, knip- en kleurplaten. Kopieer deze en laat de kinderen de opdrachten uitvoeren.

 

TIP:

Bij dit boek is ook een leuke poster gemaakt. Als u de poster plastificeert, kunt u hem nog jaren achtereen gebruiken. Kijk voor posters in het hoofdstuk Boeken vanaf 6 jaar en in het hoofdstuk Boekwinkel.


 

Po was een muis

Idee en tekst: Betty Sluyzer

Illustraties: Pauline Oud

Uitgeverij De Eekhoorn
Start groep 3 tot en met eind groep 4,
AVI 1-2-3-4-5

Een leesboek, een samenleesboek, een spelletjesboek, een boek vol informatie.

Een boek over het overlijden van een vader, over verdriet en het rouwproces.

De eerste druk verscheen in 2008.

Dit boek deed mee aan de Kinderjury 2009.

 

WAAROM DIT BOEK?

Ik heb het thema dood heel lang niet in mijn boeken willen gebruiken.

Ik vind al jaren dat je een boek van mij met een glimlach moet kunnen wegleggen.

In het echte leven gebeuren zoveel nare dingen, dat ik zelf ook het liefst boeken lees, die wel spannend zijn, maar die goed eindigen.

De laatste jaren zijn er in mijn eigen familie echter zoveel dierbaren overleden, dat ik tegen mezelf zei: En nu is het genoeg.

Ik ga er een boek over schrijven.

Over de dood.

Maar dan wel zo, dat het een kind kan troosten.

En dat een kind na het lezen van het boek erover wil praten.

Omdat hij of zij toch aan het eind een beetje moet lachen.

Want dat blijf ik belangrijk vinden.

Dat er in elk boek van mij iets te lachen valt.

Ondanks alle ellende die erin voorkomt.

 

HUILEN IN DE KLAS

Ik heb intussen al in heel wat klassen verteld over dit boek. Laatst hoorde ik op de radio en las ik in de krant dat 1 op de 7 kinderen onder de tien jaar al iets naars heeft meegemaakt. Het overlijden van een ouder of broer of zus hoort daar ook bij.

 

In elke klas wordt emotioneel gereageerd op het verhaal.

Soms gaat er een kind huilen, omdat het net of een tijdje geleden een ouder verloren heeft. Dat vind ik heftig. Ik ben ook moeder. En ik moet mijn best doen om het kind niet in mijn armen te trekken.

Maar het praat er wel over met mij.

Soms geef ik het boek cadeau aan zo'n kind. Gewoon, als troost.

Ik ben zo blij dat het boek inderdaad werkt, zoals ik had bedacht.

 

Gelukkig eindigt mijn klassenbezoek altijd vrolijk.

Het boek eindigt ook vrolijk.

De schuldige wordt op een grappige manier gestraft en de kinderen Muis hebben fijne herinneringen aan hun vader.

 

DE DOOD BESPREEKBAAR MAKEN

Mijn eigen moeder overleed toen ik vier jaar oud was.

Het drong niet echt tot me door, toen, dat ze nooit meer terug zou komen.

Wel hebben we er altijd over gepraat en veel herinneringen opgehaald.

Dat was goed.

Daarom zit dat ook in Po was een muis.

Mensen hebben mij ook wel eens gevraagd een boek voor peuters of kleuters te maken over de dood. Dat wilde ik niet. Omdat ik denk dat ouders er meer moeite mee hebben dan kinderen op die leeftijd.

Maar ik wilde wel dit onderwerp bespreekbaar maken voor kinderen vanaf zes jaar. Want die snappen wel wat 'voor altijd dood' en 'nooit meer levend' betekent.

 

Ik hoop dat u samen met uw kinderen na het lezen van Po was een muis gemakkelijker over een overleden dierbare kunt praten.

 

LEUKE EN NARE WOORDEN

In Po was een muis staan ook taalspelletjes. Ik heb articulatiespelletjes bedacht en zoekspelletjes. En er staan ook rijtjes woorden in die een positieve en/of een nagatieve gevoelslading hebben. Het is erg boeiend om met kinderen te praten over hoe ze een bepaald woord ervaren.

Je kunt het ook over scheldwoorden hebben. En dat lelijke woorden en schelden wel degelijk pijn kunnen doen.

 

 

 

 

 

 


In het ziekenhuis

Dit is een prentenboek.

Het leesniveau is AVI 3-4.

Lizzie (6 jaar) moet naar de EHBO, omdat ze tijdens het buitenspelen van een speelrek gevallen is.

Kinderen van 6 lezen dit boek graag voor aan jongere kinderen. Ze kunnen zich identificeren met Lizzie, een van de hoofdpersonen.

 

Tips:

·    Telefoneren.

·    Doktertje spelen.

·    Verkleden.

·    Welke spullen horen bij de dokter?

·    Meten, wegen, vergelijken.

·    Goed kijken, goed luisteren.

·    Naspelen van de gebeurtenissen.

·    Ervaringen vertellen. Wie is er wel eens in het ziekenhuis geweest?

·    Bij dit boek is ook een leuke poster gemaakt. Als u de poster plastificeert, kunt u hem nog jaren achtereen gebruiken. Kijk voor posters in het hoofdstuk Boeken vanaf 6 jaar en in het hoofdstuk Boekwinkel.


Wilde Beestenboel

Dit is een prentenboek over de wilde dieren in de dierentuin. Het is geheel op rijm. Het AVI-niveau is 5-6.

 

TIP:

Rijm is leuk en belangrijk.

Het is leuk, omdat kinderen de melodie en intonatie van de taal leren kennen en teksten op rijm gemakkelijk onthouden.

En het is belangrijk, omdat ze, als ze kunnen rijmen, de overeenkomsten en verschillen tussen klanken horen. Horen ze deze niet en kunnen ze dus niet rijmen, dan zullen ze zeer waarschijnlijk problemen hebben met leren lezen.

Bied dus af en toe rijmpjes, versjes en gedichtjes aan.

Als een kind op het juiste moment zegt: 'Hee, dat rijmt!' Beloon het dan, want het communiceert over taal, het heeft taalinzicht en dat is heel goed en knap!

 

Tips:

·    Het versje in het boek met gebaren uitvoeren/zeggen.

·    Dierenproject.

·    Dierentuin-/kinderboerderijbezoek.

·    Dierendag.

·    Dierenknuffel meenemen.

·    Dieren nadoen.

·    Tekeningen uit het boek vergroten en in de klas ophangen.

·    Elke dag/week een ander dier centraal stellen

·    Filmpje bekijken over dat dier.

·    Dieren natekenen.

·    Plaatjes over dieren opzoeken.

·    Rijmpjes over dieren maken.

·    Bij dit boek is ook een leuke poster gemaakt. Als u de poster plastificeert, kunt u hem nog jaren achtereen gebruiken. Kijk voor posters in het hoofdstuk Boeken voor peuters en kleuters en in het hoofdstuk Boekwinkel.


Superkat

     

In Superkatomnibus 1 en 2 komen de volgende verhalen voor:

 

Een nieuw huis. AVI 4-5.
Nina en Bo verhuizen. In hun nieuwe huis vinden ze een 'superkat'.
Thema's: verhuizen, vrachtwagens, huisdieren, verlanglijstjes, kleuren kiezen, schilderen, je eigen kamer, dierendag.

 

De boze buurman. AVI 4-5.
De buurman is boos op Superkat omdat hij in zijn tuin plast/poept. Superkat helpt de buurman als hij in bad gevallen is.
Thema's: buren, waar doet jouw kat/hond zijn behoefte? huisdieren, dierendag, EHBO, problemen oplossen

 

Een gebroken pootje. AVI 4-5.
De buurjongen is vervelend. Superkat breekt zijn poot.
Thema's: pesten, helpen, huisdieren, dierendag, dierenarts.

 

Opa is weg. AVI 4-5.
Nina en Bo logeren bij opa en oma. Opa bakt pannenkoeken.
Thema's: opa en oma, logeren, vergeetachtig worden, pannenkoeken bakken, spoorzoeken, de eendjes brood geven.

 

Hond gevonden. AVI 4-5.
Nina en Bo vinden in het bos een hond. Ze zoeken een nieuw huis voor haar.
Thema's: huisdieren, dierenmishandeling, dierendag, picknicken, brieven schrijven, jonge hondjes.

 

TIP:

Vraag na het voorlezen van een verhaal af en toe naar het verband tussen de gevoelens van de hoofdpersonen en de gevoelens van de kinderen die voorgelezen worden.

 

TIP:

Bij de Superkatserie en de Superkatomnibussen zijn ook leuke posters gemaakt. Als u de posters plastificeert, kunt u ze nog jaren achtereen gebruiken. Kijk voor posters in het hoofdstuk Boeken vanaf 6 jaar en in het hoofdstuk Boekwinkel.


Stoffie

 

 

In een dikke bundel van uitgeverij Unieboek: De reus in de maan, staan twee verhalen van mij over Stoffie, een 'strandezel' waar kinderen op kunnen rijden. De verhalen zijn geschreven in AVI 3-5.
Thema's: vakantie, attracties, ezels/paarden, werkdieren, dierenarts, allergie.


TIP:

In deze bundel variëren de verhalen tussen AVI 1 en AVI 6. Ze zijn leuk om samen te bekijken en om voor te lezen.

 

Dit boek is in mijn Winkel nog verkrijgbaar, en natuurlijk nog te leen in de bibliotheek.

Superkat

 

 

In Superkatomnibus 1 en 2 komen de volgende verhalen voor:

 

Een nieuw huis. AVI 4-5.
Nina en Bo verhuizen. In hun nieuwe huis vinden ze een 'superkat'.
Thema's: verhuizen, vrachtwagens, huisdieren, verlanglijstjes, kleuren kiezen, schilderen, je eigen kamer, dierendag.

 

De boze buurman. AVI 4-5.
De buurman is boos op Superkat omdat hij in zijn tuin plast/poept. Superkat helpt de buurman als hij in bad gevallen is.
Thema's: buren, waar doet jouw kat/hond zijn behoefte? huisdieren, dierendag, EHBO, problemen oplossen

 

Een gebroken pootje. AVI 4-5.
De buurjongen is vervelend. Superkat breekt zijn poot.
Thema's: pesten, helpen, huisdieren, dierendag, dierenarts.

 

Opa is weg. AVI 4-5.
Nina en Bo logeren bij opa en oma. Opa bakt pannenkoeken.
Thema's: opa en oma, logeren, vergeetachtig worden, pannenkoeken bakken, spoorzoeken, de eendjes brood geven.

 

Hond gevonden. AVI 4-5.
Nina en Bo vinden in het bos een hond. Ze zoeken een nieuw huis voor haar.
Thema's: huisdieren, dierenmishandeling, dierendag, picknicken, brieven schrijven, jonge hondjes.

 

TIP:

Vraag na het voorlezen van een verhaal af en toe naar het verband tussen de gevoelens van de hoofdpersonen en de gevoelens van de kinderen die voorgelezen worden.

 

MUIZEN

Als ik naar een basisschool ga, brengt de organiserende bibliotheek 6 weken van tevoren een krat met boeken van mij op school.

Op CBS De Schakel in Beerzerveld had juf Jeannet voorgelezen uit Muizen op school.

Elk kind uit groep 3/4 had een muis gemaakt.

En aan die muis hangen schakels.

Op elke schakel staat de titel van het boek dat de leerling heeft gelezen.

Dit vind ik echt een heel leuk idee voor in de voorbereiding van een klassenbezoek.